İlk Ruh Sağlığı Uzmanı: Ebû Zeyd el-Belhî

Genç Okur - Müslüman Bilim Adamları

Müslüman Bilim Adamları / İbrahim Halil Aslan

 

Sâ’dî-i Şirâzî, “İnsan nedir?” sorusuna “Yek katre-i hûnest, sâd hezârân endîşe” cevabını veriyor. Yani “Bir damla kan, bin bir endişe…” Bu sözüyle Sâ’dî, insanın etten kemikten bir canlı olduğunu belirtirken görünmeyen tarafına da atıf yapıyor. İşte insanın bu ikincil tarafı farklı disiplinlerin konusu olmuştur. Toplumlara ve çağlara göre değişmekle beraber, bazen metafizik varlıklar, bazen psikoloji, bazense psikiyatriyle açıklanmaya, anlaşılmaya çalışılmıştır. Her birinin doğru olduğu durumlar vardır. Fakat bunu bilimsel olarak ele alan ilk kişi müslüman bir bilim adamı olan Ebû Zeyd el-Belhî’dir.

 

İlim yolunda bir ömür

Ebû Zeyd, 850 yılında Horasan’ın Belh şehrinde doğdu. İlköğrenimini babasından aldı. Henüz gençken uzun seyahatler yapmak, özellikle de Irak’a giderek oradaki bilginlerden ders almak istiyordu. Bir hac kafilesiyle Irak’a giderek 8 yıl burada kaldı ve başta meşhur İslâm filozofu el-Kindî olmak üzere büyük âlimlerden dersler aldı. Felsefe, mantık, astronomi, matematikle ilgili çalışmalar yaptı. Fakat daha sonraları tıp alanında uzmanlaştı. Özellikle ruhi hastalıkları inceledi. Tedavi yolları üzerinde durdu. Psikoloji, psikoterapi, psikosomatik gibi kavramların temelini oluşturdu.

Yazının devamı Genç Okur’un Ağustos 2018 sayısında…