İslâm’ı Kabul Eden Dil: Türkçe

İslâm'ı Kabul Eden Dil: Türkçe

Ali Sözer

 

Üstat Necip Fazıl, bir şiirinde “Annesi gül koklasa / Ağzı gül kokan çocuk” der. Üstat Sezai Karakoç da “Çocukluğumuz” şiirinde benzeri duyguları şöyle dile getirir: “Annemin bana öğrettiği ilk kelime / Allah, şahdamarımdan yakın bana benim içimde / Annem bana gülü şöyle öğretti / Gül, Onun, o sonsuz iyilik güneşinin teriydi.” Bu mısralar bin yıllık İslâm tarihinde Türkçenin de hikâyesinin özeti gibidir.

Türkler İslâm’ı, hicretin ilk asrından itibaren tanımışlardır. Fakat toplu olarak müslüman olmaları miladi dokuzuncu asra kadar dayanmaktadır. Karahanlı devletinin kurucusu Bilge Kül Kadir Han, kendisi İslâm’ı kabul ettikten sonra halkının da İslâm’ı kabul etmesini istemiş, halkını İslâm’a davet etmiştir. Adını da Abdülkerim Satuk Buğra Han olarak değiştirmiştir. Sultanın adını değiştirmesi, İslâm’ı kabul etmenin sadece “iman ettim” demekle bitmediğini göstermektedir. Nitekim bu tarihten itibaren Türklerde Kur’an’a uygun isim koymak bir şiar olarak yayılmıştır. Öyle ki Kur’an-ı Kerim’de geçen peygamber efendilerimizin isimleri tarih boyunca en çok verilen isimler olmuştur. Anadolu’da halen çocuğa bir isim konduğunda “Kur’an’da var mı?” diye büyüklerin sormaları bundandır. Sadece peygamber isimleri de değil, Cenab-ı Mevla’nın Kur’an’da geçen güzel isimlerine “abd/kul” kelimesiyle tamlama yaparak isim haline getirilmiş “Abdullah, Abdülkadir, Abdülvehhab” vb. isimler de çok yaygındır. Ondan sonra da sahabenin isimleri gelir. Bu durum aslında sadece Türkler için geçerli değildir. Kürtler, Farslar, Malaylar, Kafkaslar ve daha nice müslüman topluluk için bu böyledir. Bu sebeple bizim aramızda uzun mesafeler ve sınırlar olsa da kardeş olduğumuzu isimlerimizden biliriz.

İsim deyip geçmeyelim yahut ismin Türkçe ile ne alakası var diye düşünmeyelim. Değişim isimden başlar. Batılı devletler, sömürdükleri Afrikalı halklara önce İngilizce, Fransızca, Felemenkçe, Portekizce ve İspanyolca öğrettiler, sonra da kendi isimlerini verdiler.

Yazının devamı Genç Okur Kur’an-ı Kerim Eğitimi Özel sayısında…