Bilim Tarihçisi Bir Doktor: İbn Ebû Usaybia

Genç Okur - Müslüman Bilim Adamları

İbrahim Halil Aslan / Müslüman Bilim Adamları

 

İbn Ebû Usaybia, 13. yüzyılda yaşamış biyograf ve doktordur. Bir yandan babası Sedidüddin Kasım b. Halife gibi doktorluk mesleğini icra ederken diğer yandan kendinden önce yaşamış doktorların hayatlarını ve eserlerini kayıt altına almıştır. Yazdığı bu kitap, bugün halen bütün bilim tarihçilerinin en güvenilir ve vazgeçilmez kaynakları arasında yer almaktadır.

 

Bilimsel hırsızlık: İntihal

Müslüman bilim adamları, Antik Yunan’dan kalan bilim kitaplarını Arapça’ya tercüme etmiş ve oradan aldıkları kısıtlı bilgilerle zengin bir bilimsel temel oluşturmuşlardır. Tercüme ettikleri eserleri ve eserin sahibini de özellikle belirtmişler ve hiçbir zaman kendilerine ait olmayan bilgileri kendilerininmiş gibi yansıtmamışlardır. Fakat Orta Çağ karanlığından kurtulmaya başlayıp bilimle tanışan batılı bilim adamları, müslüman bilim adamlarının eserlerini kendi dillerine çevirirken kaynak belirtmemişlerdir. Çünkü intihal yani bilimsel hırsızlık kavramının batı medeniyetine girmesi neredeyse 20. yüzyılı bulmuştur. Uzun yıllar batılı bilim adamlarına ait sanılan keşif ve icatların müslüman bilim adamlarına ait olduğu gerçeğini ortaya çıkaranlar ise bilim tarihçileri olmuştur. Bugün kendi başına bir bilim dalı olarak addedilen bilim tarihçiliğinin ilk ve en önemli isimlerinden biri de yine müslüman bir bilim adamı olan İbn Ebû Usaybia’dır.

Yazının devamı Genç Okur’un Mart 2018 sayısında…