Köle Olmayanların Ülkesi: Bosna Hersek

Sırbistan, Hırvatistan ve Karadağ arasında kalan bir Balkan ülkesidir...

Genç Okur - İslâm Coğrafyası

İslâm Coğrafyası / Taceddin Aslan

 

Nerede?

Sırbistan, Hırvatistan ve Karadağ arasında kalan bir Balkan ülkesidir. Bosna ismi ülkenin kuzeyinde akan Bosna Nehri’nden gelir. Hersek ise, Almancada ‘derebeyi’ anlamına gelen ‘herceg’ kelimesinden…  Başkenti Saraybosna olan bu eşsiz güzelliklerin ülkesi;  Mostar, Travnik, Drina gibi önemli şehirlere sahiptir. Ayrıca Bosna Hersek Federasyonu, Bosna Sırp Cumhuriyeti ve Brçko olmak üzere üç özerk bölgeye ayrılır.

 

Tarihi

İliryalıların, Romalıların ve Sırpların hakimiyetinden sonra 10. yüzyılda Bosna Krallığı bağımsız bir devlet haline geldi. Bölgeye ilk Türk akınları 1386 yılında başladı. Kosova Savaşı ve Üsküp’ün de fethiyle, bölgede İslâmiyet yayılmaya başladı. Nihayet 1463 yılına gelindiğinde Fatih Sultan Mehmet, Bosna’nın büyük bir kısmını fethetti. Bugünkü Bosna topraklarının tamamı 1592 yılında İslâm’la  müşerref oldu.

Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Avusturya Macaristan İmparatorluğu tarafından işgal edildi Bosna. Birinci Dünya Savaşı, bu yeni imparatorluktan rahatsızlık duyan Sırp milliyetçilerinin Avusturya-Macaristan arşidüküne suikast yapmasıyla başladı. Ve Sırplar bu bölgeye hakim oldu. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Bosna-Hersek’in de aralarında bulunduğu 7 özerk cumhuriyet birleşerek Yugoslavya Sosyalist Cumhuriyeti’ni oluşturdu. 1953 yılında başkan seçilen Tito’nun 1980 yılındaki ölümüne kadar bölgede sulh vardı. Fakat sonra ırkçı çatışmalar başladı.

1990 yılında Bosna Hersek Özerk Devleti’nin başkanı seçilen Aliya İzzetbegoviç, 1992 yılında bir referandum düzenleyerek bağımsızlık ilan etti. Sırp teröristler yeniden saldırıya geçti. Boşnaklar, müslüman oldukları ve Osmanlı bakiyesi olarak görüldükleri için hedefteydiler. Büyük çatışmaların yaşandığı 6 kent Birleşmiş Milletler Barış Gücü tarafından güvenli bölge ilan edildi. Boşnaklar önce silahsızlandırıldı, ardından Hollandalı askerler tarafından Sırplara teslim edildi. Bundan sonra tüm dünyanın gözü önünde tarihin gördüğü en acımasız soykırımlardan biri gerçekleşti. 8300 Boşnak müslüman vahşice öldürüldü. Bu soykırımın ardından -nihayet- dünya kamuoyu devreye girdi ve savaş sonlandırıldı.

Bugün Bosna Hersek, savaş sonunda imzalanan ilginç mi ilginç Dayton Anlaşması’na göre yönetiliyor. Ya da daha doğrusu bu sebeple yönetilemiyor.

Yazının devamı Genç Okur’un Temmuz 2017 sayısında…