İnsanları Havaya Kaldıran İlk Hava Araçları: Balonlar

Genç Okur - Havacılık Tarihi

Havacılık Tarihi / Muhammet Emin Oyar

 

İnsanoğlu uçma hayaliyle yanıp tutuşurken kuşları referans alıyordu. Ta ki balon fikri ortaya atılıncaya dek… Balon deyince de akla ilk olarak Montgolfier kardeşler gelir. Ama bunun öncesinde Henry Cavendish’in hidrojen gazını keşfetmesi ve devamında Joseph Black’in hafif bir aracın hidrojenle doldurulduğunda havalanabileceğini söylemesi aslında ilk balon fikriydi diyebiliriz. Bu fikri kaçırmayan uçma heveslileri hidrojenle ya da sıcak havayla uçan balonlar geliştirmeye başladı.

 

İlk sıcak hava balonları

Fransız mucit ve sanayici olan Montgolfier kardeşler 16 çocuklu bir ailenin iki meraklı üyesiydi. Joseph, yani büyük kardeş, Paris’te sürdürmekte olduğu eğitimini yarım bırakarak 1770’te babasının Grenoble yakınlarında bulunan Rives’teki fabrikasının başına geçti. Etienne ise Paris’te fizik, kimya ve mimarlık eğitimi gördükten ve iki yıl kadar mimar olarak çalıştıktan sonra 1772’de babasının Vidalon’daki kâğıt fabrikasının yönetimini üstlendi.

İki kardeş, 1780’lerin başında, ince kâğıt zarfları hidrojen gazıyla doldururak uçurma deneylerine başladılar. Demir parçaları üzerine sülfürik asit damlatarak hidrojen gazı elde etmişlerdi. Ne var ki bu gaz kısa sürede kesenin dışına sızarak havaya karışıyordu. Bunun üzerine Montgolfier kardeşler deneylerinde hidrojen gazı yerine sıcak hava kullanmaya yöneldiler. 1782’de Avignon kentinde kalabalık bir izleyici topluluğu önünde gerçekleştirdikleri bir denemede, nemli saman ve yün yakarak elde ettikleri sıcak havayla doldurdukları 2 metre küplük bir ipek keseyi 300 metreye yükselterek ilk başarılarını elde ettiler.

Yazının devamı Genç Okur’un Aralık 2018 sayısında…