Sosyal Bilimlerde Bir Mihenk Taşı: Ebü’l Fidâ

Genç Okur - Müslüman Bilim Adamları

Müslüman Bilim Adamları / İbrahim Halil Aslan

 

Kimdir?

Ebü’l Fidâ’nın ailesi Hama şehrinin yöneticilerindendi. Moğol saldırılarından dolayı Şam’a göç etmişlerdi. Ebü’l Fidâ 1274 yılında Şam’da doğdu. Moğolların 1281 yılında mağlup olmasının ardından ailesiyle beraber Hama’ya döndüler. Ebü’l Fidâ küçük yaşlardan itibaren devlet terbiyesi alarak büyüdü. Birçok savaşa katıldı. İlerleyen yıllarda Memlûk sultanı, el-Melikü’n-Nasr Muhammed kendisini önce Hama şehrine vekil tayin etti, ardından da sultan unvanı verdi.

 

Eser sahibi bir âlim

Bilimin, bugün bildiğimiz fizik, kimya, matematik, tarih coğrafya gibi dallara ayrıştırılması 1830’lu yıllara dayanır. Bu tarihe kadar kendilerini doğa filozofu olarak niteleyen insanların iki temel motivasyonu vardı: doğayı anlamak ve doğayı keşfederek ona hâkim olmak. Bu yaklaşımlar ilk bakışta fen bilimlerini güçlendirdi. Bununla beraber, tarih, coğrafya, felsefe gibi sosyal bilimlerde de bilimsel metotlara uygun (kanıta dayalı) çalışmalar yapılmasıyla bu alanlar bilim dalları olarak kabul gördü. Müslüman bilim adamları arasında da pek çok sosyal bilimci bulunmaktadır. Bunlardan biri de Ebü’l Fidâ’dır.

Yazının devamı Genç Okur’un şubat 2019 sayısında…